dijalektika kao preobražavanje? (ulomak iz G. W. F. Hegel, Fenomenologija duha, i Peter Sloterdijk, Kritika ciničkoga uma)

Odbacujući relaciju subjekt-objekt koja ju pokreće, Sloterdijk ipak želi zadržati heraklitovski motiv Hegelove dijalektike, o preobražavanju formi jedne u drugu, o međuigri polarnih polova koja rađa nečim trećim, ukratko: sve ono što se odnosi na ritmiku života.

usmena tradicija? (ulomak iz Dušan Pajin, Filozofija upanišada)

Usmena tradicija ne nestaje naprosto razvojem pismenosti. Dapače, u mnogim klasičnim kulturama, svjedoči ovo poglavlje knjige Dušana Pajina, smatralo se da postoje dobri razlozi da se ono što ta kultura smatra najvrednijim prenosi usmeno.

Parmenid i upanišadi: zajednička predaja? (ulomak iz Mislav Ježić, Rgvedske upanišadi)

Mislav Ježić nalazi ne samo sadržajne nego i lingvističke srodnosti između Parmenidova spijeva i dijelova nekih drevnih indijskih upanišadi. Ako je izravan utjecaj isključen, a podudarnosti preizrazite da bi se objasnile približno jednakim općeljudskim ustrojstvom uma ili odbacile kao slučajnosti, preostaje mogućnost da se i upanišadi i Parmenid oslanjaju na drevniju, zajedničku indoeuropsku predaju. U tom slučaju bi početak ovog dijaloga kojega nazivamo filosofijom, a čiji je Parmenid nesporni sudionik, bio pomaknut par tisuća godina ranije!

tantra? (ulomak iz Dušan Pajin, Tantrizam i joga)

[U]čenja o oslobođenju … koja zastupaju put sjedinjenja, integracije ili identifikacije i prepoznavanja, a u koji bi delom spadala upanišadska učenja i tantrički pravci … smatraju da cilj nije izolacija ili razdvajanje atmana ili puruše od maye (u vedanti), odnosno od prakrti (u samkhyi), nego integracija pojedinačnog sopstva sa opštim sopstvom i poimanje sveta kao […]